01
Bir soru
Her buluşma cevapla değil merakla başlar.
Güneşimden Kaç
Doğayı anlamanın deneysel yolları.
Yetişkinler için yaratıcı doğa laboratuvarı
Doğada bildiğimizi sandığımız şeylere daha yakından bakıyoruz.
Güneşimden Kaç, bilimsel merakı doğa gözlemi ve yaratıcı deneylerle buluşturan yetişkin buluşmaları. Her buluşmada tek bir sorunun peşine düşüyor; bir rengin, yaprağın, ışığın ya da mevsimin bize ne anlatabileceğine birlikte bakıyoruz.
Güneş, bitkiler ve zamanın birlikte ürettiği izler.
Bir doğa laboratuvarı
Bakmakla görmek arasındaki mesafeyi biraz kısaltıyoruz.
Bir yaprağın kenarı, bir meyvenin moru, güneşte kalan bir rengin yavaşça değişmesi… Doğada sıradan görünen ayrıntılar doğru soruyla küçük bir araştırmaya dönüşebilir. Güneşimden Kaç'ta bilimsel bilgiyi bir sunum olarak aktarmak yerine onu gözlem, karşılaştırma ve yaratıcı üretimin içine yerleştiriyoruz.
Amaç tek bir “doğru sonuç” üretmek değil. Aynı malzemenin neden farklı davranabildiğini fark etmek, beklenmeyen sonucu okuyabilmek ve bulunduğumuz yerin canlılarına biraz daha dikkatli bakmak.
Dört parçalı bir sistem
Bir buluşma nasıl ilerler?
02
Bir doğa olayı
Renk, ışık, bitki dokusu, mevsim veya başka bir doğal süreç üzerine kısa bir bilimsel çerçeve kurarız.
03
Bir deney
Olayı kendi gözümüzle görebileceğimiz, karşılaştırabileceğimiz bir deney yaparız.
04
Bir kişisel iz
Baskı, çizim, renk kartı veya gözlem notu… Her deney sonunda araştırmadan kalan somut bir iz olur.
İlk buluşma
I · Işığın Rengi
Araştırma sorusu
Bir renk güneşte ne kadar süre aynı kalır?
Zerdeçalın güçlü sarısından yola çıkarak ışığın bir pigmenti zaman içinde nasıl değiştirdiğini araştırıyoruz. Bitkilerle kompozisyon kuruyor, güneş ve gölge arasındaki farkı gözlemliyor ve rengin çevresindeki koşullara nasıl cevap verdiğine bakıyoruz.
Anthotype bu buluşmanın amacı değil, gözlem araçlarından biri.
Işığın Rengi'ni keşfetİkinci buluşma
II · Çiçek Baskısı
Araştırma sorusu
Bir bitki kendi görüntüsünü kumaşa nasıl bırakır?
Çiçekleri ve yaprakları kumaşa aktarırken yalnızca ortaya çıkan forma değil, rengin nereden geldiğine ve lifte neden kaldığına bakıyoruz. Pigment aileleri, bitki hücresi, kumaş lifleri ve metal iyonları aynı deneyin farklı parçalarına dönüşüyor.
Tokmağın bıraktığı iz birkaç saniyede ortaya çıkıyor; o izin arkasındaki biyoloji ve kimya ise hikâyenin asıl kısmı.
Işığın Rengi'nde güneşin günler süren etkisini izliyoruz. Çiçek Baskısı'nda ise bitkinin izi saniyeler içinde ortaya çıkıyor. İki buluşmanın ortak sorusu aynı: bir bitki kendi rengini ve biçimini başka bir yüzeye nasıl bırakır?
Çiçek Baskısı'nı keşfetAtölyenin değeri
Teknik birkaç cümle. Hikâye çok daha uzun.
Bir çiçeğin kumaşa nasıl vurulacağını göstermek kolay. Güneşimden Kaç'ta asıl merak ettiğimiz, o anda bitkinin hücresinde ne olduğu, pigmentin kumaşa nasıl geçtiği, bazı renklerin neden kaldığı ve bazılarının neden değiştiği. Fiziksel deney ile bilimsel açıklamayı aynı masada buluşturuyoruz.
Bu araştırmayı masada birlikte yapmak ister misin?
Yeni Güneşimden Kaç buluşmalarını ve Çiçek Baskısı tarihlerini ilk sen öğren.
Araştırma yol haritası
Sıradaki sorular
Her Güneşimden Kaç buluşması bir sorudan doğuyor. Şu anda masanın üzerinde duran sorulardan bazıları:
III · Morun Haritası
Araştırma sorusu
Bir meyve neden mor görünür?
Yaban mersininin morunu, antosiyaninleri ve rengin çevresindeki kimyaya verdiği cevabı araştıran bir soru.
IV · Kırılgan Kırmızı
Araştırma sorusu
Parlak bir renk neden kaybolur?
Pancarın güçlü kırmızısından yola çıkarak renk yoğunluğu ile renk kararlılığının neden aynı şey olmadığını araştıran bir soru.
V · Aynı Bitki, Başka Renk
Araştırma sorusu
Bir bitkinin rengi nerede yaşar?
Yaprak, çiçek, kabuk ve meyvenin farklı kısımlarındaki pigmentlerin aynı bitki hakkında farklı renk hikâyeleri anlatabileceği bir araştırma.
VI · Güneşin Ölçüsü
Araştırma sorusu
Aynı güneş her gün aynı mı?
Işık süresi, gölge, mevsim ve mikroiklimin bir doğal pigment üzerindeki etkisini düşünmeye açılan bir araştırma.
VII · Solan Şeyler Atlası
Araştırma sorusu
Doğada kalıcılık ne demektir?
Renklerin, yaprakların ve başka doğal izlerin zaman içinde değişmesini bir kayıp değil gözlem konusu olarak ele alan bir araştırma.
Güneşimden Kaç'ın açık notları
Saha Notları
Doğada karşılaştığımız küçük soruların bilimsel arka planına kısa bakışlar.
Saha Notu 01
Güneş yalnız aydınlatmaz
Bir pigment ışıkta kaldığında ne olur?
Işığı yalnız görünürlük değil, pigmentin davranışını değiştirebilen bir deney değişkeni olarak düşünmeye davet eden not.
Işık · Pigment
Notu okuSaha Notu 02
Morun Haritası
Bir yaban mersini neden mor görünür?
Yaban mersininin morunu, antosiyaninlerin çevreyle değişen görünümü üzerinden okuyan bir araştırma notu.
Antosiyanin · Renk kimyası
Notu okuSaha Notu 03
Kırılgan Kırmızı
Parlak bir renk neden güçlü bir baskı anlamına gelmez?
Pancar örneği üzerinden renk yoğunluğu ile rengin zaman içindeki davranışının neden aynı şey olmadığını araştıran not.
Betalain · Kararlılık
Notu okuSaha Notu 04
Bir bitkinin rengi nerede yaşar?
Çiçek, yaprak, kabuk ve meyve aynı bitkinin aynı rengini mi taşır?
Bir bitkinin farklı dokularının aynı tür hakkında farklı renk hikâyeleri anlatabileceğini düşünmeye açılan not.
Bitki dokusu · Pigment
Notu okuSaha Notu 05
60 pigment, tek bir reçete yok
Bir anthotype emülsiyon veritabanı bize ne anlatıyor?
World Anthotype Day'in kolektif emülsiyon arşivini, tek bir doğru sonuç yerine karşılaştırmalı deney kaydı olarak okuyan not.
Kolektif kayıt · Değişkenlik
Notu okuSaha Notu 06
Solan Şeyler Atlası
Bir görüntünün değişmesi onu başarısız yapar mı?
Bitkisel pigmentlerin zamanla değişimini, sonuçtan çok gözlemin uzayan bir parçası olarak ele alan not.
Zaman · Kalıcılık
Notu okuSaha Notu 07
Mary Somerville ve ışığın bitki sularındaki izi
Fotoğraf tarihinin kenarında kalmış bir bilimsel merak hikâyesi.
Mary Somerville'in bitki suları ve tayf üzerine çalışmasını, bilimsel merakın görünürlüğüyle birlikte hatırlayan not.
Bilim tarihi · Işık
Notu okuDeneyimin değeri
Tariften daha fazlası
Bir pigmenti kâğıda sürmek kolay olabilir. Hangi koşulun neyi değiştirdiğini görmek, karşılaştırmak ve sonucu okumak deneyimin asıl kısmı. Güneşimden Kaç buluşmalarında malzemeler, karşılaştırmalı örnekler ve bilimsel çerçeve hazırlanmış gelir; sen gözlemlemeye, üretmeye ve soru sormaya odaklanırsın.
Buradan yalnızca yaptığın bir işle değil; yaşadığın yerde yeniden fark edebileceğin bir ayrıntı ve peşine düşebileceğin yeni bir soruyla ayrılmanı istiyorum.
Etik bir dikkat
Doğaya dikkatle yaklaşmak
Doğada bulunan her bitki toplanacak malzeme değildir; “doğal” olan her şey de otomatik olarak zararsız değildir. Güneşimden Kaç'ta yalnızca güvenli ve tanımlanmış materyallerle çalışıyor, bitkileri deney malzemesi olmanın ötesinde canlıların parçası olarak ele alıyoruz.
Gözlem önce gelir. Toplamak gerekiyorsa ihtiyaç kadarını almak, korunan alanları ve türleri gözetmek deneyimin bir parçasıdır.
Seyrek gönderiler
Güneşimden Kaç Notları
Yeni buluşmalar, üzerinde çalıştığım doğa soruları ve zaman zaman yayımlanan Saha Notları. Seyrek gönderirim.