.

.

ANAMED geçen yıl olduğu gibi bu yıl da Çevresel Arkeolojii yaz okulu düzenledi. Geçtiğimiz bahar döneminde Vicky hocadan zaten çevresel arkeoloji alıyordum bunu pekiştirmek için bu eğitime de başvurmuştum ve kabul edilmesi halinde Manisa’da Kaymakçı Arkeoloji Projesi’nde uygulamalı bir eğitime gidecektim. Ancak tabi ki herkes gibi pandemi sebebiyle benim planlarım da bozuldu. Eğitime kabul edildim ancak eğitim Kaymakçı’da uygulamalı olmak yerine Koç Üniversitesinin online eğitim platformunda sürdürüldü. Bu eğitimde derslerden birinde verilen kaynakçadaki bir kitap bölümünü sizlerle paylaşacağım.

Arkeolojide Temel Yöntemler kitabından Jeoarkeoloji ve Paleocoğrafya araştırmalarının Arkeolojideki Yeri başlıklı bölümü okudum. Kısaca Jeoarkeoloji, jeoloji, coğrafya, paleocoğrafya gibi kavramaların neye karşılık geldiğini sade bir dille anlatmış İlhan Kayan.

Yeryüzü bilim coğrafya, yer kabuğu bilimi jeoloji, Yer’in arkeolojik araştırrmalardaki önemini çok anlaşılır bir dille okuyucuya aktarıyor.

Özetin özeti bir kaç notu ben de buraya ekleyeceğım.

Yer kabuğu: Litosfer+Hidrosfer+Atmosfer

Jeoloji:

  • Litoloji -Yapı
  • Stratigrafi - İstif düzeni
  • Tektonik - yer kabuğu hareketleri

Toplumların (özellikle tarih öncesi) yerleşim yeri seçimini etkileyen başlıca coğrafi faktörler:

  • Yer şekilleri
  • İklim
  • Su
  • Bitki örtüsü
  • Hayvanlar
  • Çevre

Boncuklar, bir takas objesi olan obsidyenler, çanak çömleklerin yapımında kullanılan killer gibi kısaca insanlığın gelişimini işaret eden objelerin hammaddelerinin araştırılmasında jeoloji büyük önem taşıyor.

Ayrıca, kayaçların yaşı stratigrafisi, tarihlendirme teknikleri (örn izotop analizleri) ile buluntuların değerlendirilmesi gibi çalışmalar da yine jeoarkeolojinin ilgilendiği alanlar.

İzotop analizi, mineral analizi gibi analizlerle daha çok sayısal değerlendirmeler ve analizler yapan arkeometri uzmanları ilgileniyor. Ancak jeoarkeoloji de arkeometri gibi çok disiplinli ve net sınırlar çizilemeyen bir araştırma alanı.

Önerilen kaynakçaya* Academia üzerinden ulaşabilirsiniz.

*Kayan, İlhan. 2018. “Jeoarkeoloji ve Paleocoğrafya Araştırmalarının Arkeolojideki Yeri”, Arkeolojide Temel Yöntemler, edited by Sinan Ünlüsoy, Canan Çakırlar, and Çiler Çilingiroğlu, 17-67, İstanbul: Ege Yayınları.